De Nationale Zwem4daagse werd voor het eerst georganiseerd in 1970. Het was een initiatief van de voormalige waterpolo-international Ruud van Feggelen, die toen bedrijfsleider was van het Borgelerbad in Deventer. In de begin was de Nationale Zwem4daagse een uniek sportief evenement omdat er toen nog niet zoveel was voor jongeren op het gebied van sport. Hoewel de organisatoren er ook  veel werk van maakten, was er vergeleken met nu dan ook lang niet zoveel voor nodig om mensen enthousiast te maken. De zwem4daagse werd gezien als afsluiting van de zomervakantie.

 

De schoolvakanties waren toen nog niet verspreid over het land. Dat maakte het ook voor de organisatie van de KNZB makkelijker, zeker omdat het evenement in heel het land in een van tevoren vastgestelde week plaatsvond. En aangezien de Nationale Zwem4daagse vele honderdduizenden deelnemers trok, was er altijd de aandacht van de regionale en plaatselijke media.

 

Gymleraren op de basisscholen stimuleerden kinderen om aan het evenement mee te doen. Heel veel gymleraren namen de Nationale Zwem4daagse op in hun rooster, met als gevolg dat in heel wat plaatsen tientallen klassen tijdens hun gymuurtjes naar het zwembad gingen om aan de Nationale Zwem4daagse mee te doen. Met het verdwijnen van gymleraren op de basisscholen, werden de kinderen minder gestimuleerd om mee te doen aan de Nationale Zwem4daagse.

 

Maar was het in het begin allemaal zo simpel? Nou nee! Organisatoren die van hun Nationale Zwem4daagse echt een groot feest wilde maken, waren vaak maanden bezig met de voorbereidingen. De Zwem4daagse was niet alleen een sportief evenement, ook werden de meeste leuke randactiviteiten georganiseerd. Zo stond op het terrein van het Borgelerbad van initiatiefnemer Ruud van Feggelen een complete kermis, als randvermaak voor de vele duizenden(!) bezoekers aan zijn evenement. En als er dan ook nog eens aangekondigd werd dat – naast een demonstratie van de reddingsbrigade – er op de slotavond drie parachutisten in het zwembad zouden landen dan werd dat breed uitgemeten in de plaatselijke kranten en zaten de tribunes om zijn zwembad bomvol.

 

Ook kopte in die tijd een Groningse krant dat er tijdens de Nationale Zwem4daagse meer toeschouwers aanwezig waren dan dat er mensen zaten op de tribunes tijdens een wedstrijd van FC Groningen. In veruit de meeste gevallen bleek, dat het organiseren van een aantal randactiviteiten rondom het zwemevenement, voor veel toeschouwers zorgden! De plaatselijke pers kwam maar al te graag af op zo een uniek sportief evenement waarbij ook nog andere activiteiten werden georganiseerd.

 

Maar tijden veranderen. Met de toenemende welvaart, een andere kijk op het geven van onderwijs en met de maatschappelijke ontwikkelingen op het gebied van onder meer arbeidstijden, ontstond een andere, vernieuwde maatschappij.

 

Zo steeg, met het toenemende bestedingspatroon en de beschikbaarheid van meer vrije tijd, het aanbod van activiteiten en spectaculaire evenementen. Begrippen als marktgericht denken, het opbouwen van een relatie met het publiek en het ontdekken van doelgroepen werden algemeen ingeburgerde begrippen. Klanten werden ineens markt genoemd. “En”, zei men, “het zou best zo kunnen zijn dat er een heel gedeelte van de markt tot dan toe niet bereikt werd”. Er was dan wel het risico dat anderen daarop in zouden springen, waardoor zij dat gedeelte van de markt voor zich konden winnen!

 

Ook de media werden in de loop van de jaren overspoeld met aankondigingen van activiteiten waarbij het ene nog spectaculairder oogde dan het andere. Daardoor werd er door de media niet altijd over de zwem4daagse geschreven. Los van de ontwikkelingen van al die nieuwe evenementen, verruimde zich ook het sportaanbod. Jongeren konden uit  meer verschillende sport een keus maken dan alleen voetballen, zwemmen of gymnastiek.

 

Nog een belangrijke ontwikkeling was dat de individualisering in de loop der jaren toesloeg. Niet langer werd het samen sporten in georganiseerd verband gezien als het meest wenselijk. Trimmers en joggers trokken er alleen of in kleine groepjes op uit. Ze hoefden, door op deze wijze te sporten, met niets en niemand rekening te houden.

 

Al deze factoren – en nog veel meer! – hadden grote invloed op ‘zwemmen Nederland’. En dus ook op de organisatie van een evenement als de Nationale Zwem4daagse. Vanwege de wens van het publiek om niet langer afhankelijk te zijn van weersomstandigheden, werden de meeste buitenbaden gesloten en werd het ene na het andere overdekte zwembad uit de grond gestampt. Toen ook nog een Sporthuis Centrum (nu Center Parcs), inspelend op wensen vanuit het publiek, in ons land zwemparadijzen introduceerde (compleet met reuze-glijbanen, golfslagbaden en wildwaterbanen, alles verpakt in een tropische sfeer), brak er een nieuwe periode aan. Vrijwel iedere gemeente meende te moeten inspelen op de succesformule van deze vrijetijdsarken. En in veel gevallen bleek het (tijdelijk) te werken. Het invullen van de zwemuren van deze accommodaties was meestal geen enkel probleem. Het publiek vermaakte zich kostelijk met zoveel nieuws. Activiteiten als de Nationale Zwem4daagse namen niet langer meer de prominente plaats in die ze voorheen hadden.

 

Als eerst grote landelijke activiteiten, werd de Nationale Zwem4daagse gekoppeld aan een liefdadigheidsorganisatie. Het Kinderfonds van de Verenigde Naties, Unicef, werd als partner bij evenementen betrokken en het sponsorzwemmen werd geïntroduceerd. Bekende Nederlanders, zoals Herman van Veen, bleken nu hun medewerking te willen verlenen en ook de media had weer aandacht voor het evenement.

 

Dit soort samenwerkingsverbanden had ook tot gevolg dat voor de plaatselijke organisatoren heel veel extra publiciteitsmateriaal ter beschikking kwam. Als gevolg van deze en andere initiatieven werd de vrije val waarin het evenement zich bevond, gestuit. Na Unicef volgde een samenwerkingsverband met het Ronald McDonald Kinderfonds, wat ook succesvol is gebleken. Inmiddels is er al heel wat geld bijeen gezwommen voor de bouw en inrichting van de Ronald McDonald huizen.

 

Na een samenwerking van 18 jaar met het Ronald McDonald Kinderfonds is de samenwerking met Unicef weer gevonden inzake het sponsorzwemmen. Hopelijk kunnen wij met zijn alle ook dit goede doel met veel geld ondersteunen.